شاید تصور کنید مسواک زدن تنها مختص انسان‌هاست، اما آمارها واقعیت نگران‌کننده‌ای را نشان می‌دهند: متأسفانه نزدیک به ۸۰٪ از سگ‌ها تا سن ۳ سالگی به بیماری‌های پریودنتال (التهاب لثه و عفونت‌های دندانی) مبتلا می‌شوند!

از آنجایی که مشکلات دندانی از رایج‌ترین، دردناک‌ترین و البته پرهزینه‌ترین مسائلی هستند که در کلینیک‌های دامپزشکی برای سگ‌های بالغ تشخیص داده می‌شوند، آموزشِ پذیرشِ مسواک زدن به توله‌سگ‌تان در سنین پایین، او را در مسیرِ سلامتِ مادام‌العمرِ دهان و دندان قرار می‌دهد. مسواک زدنِ منظم، سلامت دندان‌ها و لثه‌های سگ شما را در بهترین شرایط حفظ می‌کند. با تشویقِ توله‌سگ در طول تمام مراحل و اطمینان‌بخشی به او در هر قدم، می‌توانید مراقبتِ دندانی را از یک چالشِ استرس‌زا، به یک تجربه‌ی مثبت و لذت‌بخش تبدیل کنید.

💡

بیشتر بخوانید: آموزش فرمان «بینداز» (ول کن): راهنمای جامع آموزش رها کردن اشیاء به توله‌سگ‌ها

نکات کلیدی

اهمیت پیشگیری زودهنگام: شروع آموزش در سنین پایین (تولگی) مقاومت حیوان را در بزرگسالی به حداقل می‌رساند.
خطر محصولات انسانی: خمیردندان‌های انسانی برای سگ‌ها به‌شدت سمی هستند و هرگز نباید استفاده شوند.
صبر و استمرار: روند عادت دادن سگ به مسواک باید مرحله‌به‌مرحله، کند و همراه با تشویقِ مثبت باشد.
استاندارد طلایی: اگرچه جویدنی‌ها مفیدند، اما مسواک زدنِ مکانیکی همچنان بهترین و مؤثرترین راه برای حذف پلاک‌های دندانی است.

مراحل آموزش مسواک زدن به سگ‌ها (قدم‌به‌قدم)

برای اینکه سگ شما مسواک را به‌عنوان یک وسیله‌ی مراقبتی بپذیرد، باید این فرآیند را به سه مرحله‌ی اصلی تقسیم کنید:

مرحله‌ی اول: حساسیت‌زدایی و عادت دادن به لمسِ دهان

ابتدا باید توله‌سگ را به این موضوع عادت دهید که دست زدن به دهانش اتفاق ترسناکی نیست.

چند بار در روز، در مواقعی که سگ آرام است، به‌آرامی پوزه‌ی حیوان را نوازش کنید و مالش دهید.
سپس لب‌هایش را بالا بزنید و لثه‌هایش را با انگشتان خود به‌آرامی ماساژ دهید.
نکته‌ی طلایی: اگر توله‌سگ شما دهان‌بینی می‌کند، تقلا می‌کند یا تمایل به گاز گرفتنِ انگشتتان دارد، زمان بیشتری را روی این مرحله صرف کنید. می‌توانید با مالیدن مقدار کمی از یک خوراکیِ خوشمزه (مانند کره‌ی بادام‌زمینیِ بدون زایلیتول یا خمیرِ تشویقیِ مخصوص سگ) روی لثه‌هایش، این کار را برای او به یک تجربه‌ی فوق‌العاده لذیذ و مورد انتظار تبدیل کنید.

💡

بیشتر بخوانید: آموزش دستشویی سگ بیگل در حیاط: ۷ گام طلایی و بدون استرس

مرحله‌ی دوم: معرفی گاز استریل و خمیردندان مخصوص

پس از اینکه سگ با لمس انگشتان شما راحت شد، یک قدم جلوتر بروید:

انگشت خود را با یک تکه گاز استریل یا یک پارچه‌ی نخیِ مرطوب بپوشانید و لثه‌های توله‌سگ را در امتداد خطِ دندان‌ها (محل تلاقی لثه و دندان) ماساژ دهید.
پس از پذیرش این مرحله، مسواک و خمیردندانِ تأییدشده برای سگ‌ها را به او معرفی کنید. ابتدا اجازه دهید توله‌سگ مسواک را بو کند و کمی از خمیردندان را بلیسد.

⛔ هشدار بسیار مهم: هرگز و تحت هیچ شرایطی از خمیردندانِ انسانی برای حیوانات خانگی استفاده نکنید! خمیردندان‌های ما حاوی ترکیباتی مانند فلوراید و زایلیتول (شیرین‌کننده مصنوعی) هستند که برای سگ‌ها به‌شدت سمی و حتی کشنده‌اند، زیرا سگ‌ها نمی‌توانند خمیردندان را تف کنند و آن را می‌بلعند.

بسیاری از خمیردندان‌های مخصوص حیوانات با طعم‌های جذابی (مانند طعم مرغ، گوشت گاو یا مالت) فرموله شده‌اند. می‌توانید گاهی لیسیدنِ مقدار کمی از خمیردندان را به‌عنوان یک «تشویقی» به سگ بدهید تا او خمیردندان را با یک اتفاقِ خوب و خوشمزه مرتبط کند.

💡

بیشتر بخوانید: 7 گام آموزش فرمان "بمان" به سگ ژرمن شپرد

مرحله‌ی سوم: ورود مسواک به روتین مراقبتی

هنگامی که توله‌سگ کاملاً به مالشِ دندان‌هایش با پارچه عادت کرد و هیچ ترسی از دیدن و بوییدن مسواک نشان نداد، زمان استفاده از مسواک برای تمیز کردنِ دندان‌ها فرا رسیده است.

مسواک زدن را از دندان‌های نیش و دندان‌های آسیاب (که بیشتر در معرض جرم هستند) شروع کنید.
با زاویه‌ی ۴۵ درجه مسواک بزنید تا پرزهای مسواک به‌خوبی زیر خط لثه را تمیز کنند.
بهداشت فردی: حتماً پس از پایان کار، دست‌های خود را کاملاً با آب گرم و صابون بشویید، زیرا دهانِ سگ حاوی باکتری‌های متعددی است.

💡

بیشتر بخوانید: درماتیت آلرژیک به کک: علل و روش‌های درمان

تداوم مراقبت در بزرگسالی: چقدر باید مسواک بزنیم؟

شما باید تلاش برای مسواک زدنِ دندان‌های توله‌سگ‌تان را به‌عنوان یک روتینِ ثابت تا پایان بزرگسالی ادامه دهید.

دامپزشکانِ متخصص دندان‌پزشکی توصیه می‌کنند که روزی یک بار دندان‌های حیوان خانگی خود را مسواک بزنید. با این حال، درک می‌کنیم که برای بسیاری از سرپرستان حیوانات، انجام روزانه‌ی این کار در زندگیِ پرمشغله‌ی امروزی عملی نیست.

به یاد داشته باشید: مسواک زدنِ دندان‌های سگ حتی برای چند بار در هفته، بسیار بهتر از هرگز مسواک نزدن است! تداوم در این کار، پلاک‌های نرم را پیش از تبدیل شدن به جرم‌های سختِ دندانی (تارتار) از بین می‌برد.

💡

بیشتر بخوانید: آلرژی‌های فصلی در سگ‌ها و گربه‌ها

گزینه‌های جایگزین و مکمل برای سلامت دندان

آیا مسواک زدن تنها گزینه‌ی شماست؟ خیر! شما می‌توانید از ابزارهای کمکی نیز برای بهبودِ سلامتِ دندانِ حیوان خانگی‌تان استفاده کنید:

جویدنی‌های دندانی (Dental Chews): تشویقی‌های سخت و مخصوصی که به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند تا با ایجاد سایشِ مکانیکی روی سطح دندان در حین جویدن، پلاک و جرمِ دندان را کاهش دهند.
اسباب‌بازی‌های دندانی (Dental Toys): اسباب‌بازی‌های پلاستیکیِ بافت‌دار یا طناب‌های مخصوصی که در حین بازی، لابه‌لای دندان‌های سگ نفوذ کرده و مانند نخ دندان عمل می‌کنند.
محلول‌های دهان‌شویه مخصوص سگ‌ها: محلول‌هایی که به آب آشامیدنی سگ اضافه می‌شوند و به کاهش باکتری‌های دهان و رفع بوی بد کمک می‌کنند.

💡

بیشتر بخوانید: ۷ گام آموزش بازیابی اسباب‌بازی به سگ تریر

اگر به هر دلیلی (مثل بدقلقیِ شدیدِ سگ بالغ) نمی‌توانید به‌طور منظم دندان‌های او را مسواک بزنید، جویدنی‌های دندانی و محلول‌های افزودنی را به‌عنوان یک جایگزینِ آسان و روزمره در نظر بگیرید. اما همواره به خاطر داشته باشید که مسواک زدنِ دندان‌ها استانداردِ طلاییِ بهداشت دهان است و بیشترین تأثیرِ چشم‌گیر را در پیشگیری از درد دندان، کشیدن دندان در سنین بالا و هزینه‌های گزافِ دندان‌پزشکی خواهد داشت.

منبع مقاله: VCA Animal Hospitals
مطالعه‌ی متن اصلی: Brushing teeth is not just for people

💡

بیشتر بخوانید:

مسواک زدن دندان‌ها فقط مخصوص انسان‌ها نیست: بهداشت دهان و دندان سگ‌ها